– materiały dla rodziców i nauczycieli
(ASD i niepełnosprawność intelektualna)
Materiały dla rodziców i nauczycieli dotyczące funkcjonowania uczniów w spektrum autyzmu oraz z niepełnosprawnością intelektualną. Znajdziesz tu wskazówki do pracy w szkole, przykłady dokumentacji (IPET), wsparcie komunikacji (AAC) oraz aktualne standardy i opracowania.
1) Autyzm w szkole – podstawy i organizacja wsparcia
- Wskazania dla nauczyciela do pracy z uczniem z autyzmem i ZA w przedszkolu i szkole [PDF] [ORE] [praktyczne wskazówki]
Konkretne zalecenia: organizacja środowiska, komunikacja, współpraca z rodziną, reagowanie na trudne sytuacje. Dobre jako „podstawowy pakiet” dla zespołu nauczycieli i specjalistów.
- Uczeń ze spektrum autyzmu (ASD). Informacje dla nauczycieli i rodziców [ORE] [dla rodziców i szkoły]
Przystępne omówienie potrzeb ucznia, typowych trudności i sposobów wsparcia w domu i w szkole. Dobre do udostępniania rodzicom jako materiał startowy.
Link: https://ore.edu.pl/2024/09/uczen-ze-spektrum-autyzmu-asd-informacje-dla-nauczycieli-i-rodzicow/
- Dziecko autystyczne i z zespołem Aspergera w przedszkolu i szkole – włączanie do grupy i warunki uczenia się [PDF] [ORE] [środowisko szkolne]
Skupia się na tym, co działa w codzienności: dostosowania, rutyny, przewidywalność, relacje rówieśnicze i zapobieganie przeciążeniu. Pomocne przy planowaniu adaptacji i „profilu wsparcia” ucznia.
2) Metody pracy i wsparcie w klasie
- Wspomaganie dziecka z autyzmem przez „nauczyciela cienia” [PDF] [ORE] [organizacja wsparcia]
Porządkuje role i granice pomocy: jak wspierać samodzielność, jak nie „wyręczać”, jak współpracować z nauczycielem i specjalistami. Bardzo przydatne, gdy w szkole pojawia się asystent/cień lub planujecie takie wsparcie.
- Dziecko z autyzmem i zespołem Aspergera (broszura – gov.pl) [PDF] [materiał informacyjny]
Krótka, zrozumiała broszura: czym jest ASD, jakie mogą być trudności i jak wygląda wsparcie. Dobrze działa jako materiał do pobrania dla rodziców nowych uczniów.
Link: https://www.gov.pl/attachment/d4a08a48-f705-4651-9a4f-677cf6e95ab5
3) Komunikacja i AAC (ważne w ASD i NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ)
- Wskazówki AAC dla osób w spektrum autyzmu [PDF] [AAC] [praktyka szkolna]
Skupia się na codziennych sytuacjach szkolnych: jak wprowadzać i modelować komunikację, jak budować motywację do komunikowania, jak dobierać narzędzia. Świetne do pracy zespołowej (psycholog–logopeda–wychowawca).
Link: https://generaacja.pl/wp-content/uploads/2025/03/WSKAZOWKI_AAC-dla-osob-w-spektrum-autyzmu.pdf
- Komunikacja alternatywna i wspomagająca (AAC) jako metoda wsparcia… [PDF] [Nowość 2025] [AAC]
Materiał „na świeżo”: dlaczego AAC działa, jak planować wsparcie i jak myśleć o komunikacji funkcjonalnej u uczniów z poważniejszymi trudnościami (często także z NI). Dobry jako „aktualność” na stronie.
4) Dokumentacja i planowanie pracy (IPET)
- Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) – przykład + wskazówki [PDF] [ORE] [dokumentacja szkoły]
Przykład i uporządkowane wskazówki: cele, formy pomocy, dostosowania, metody oraz ocena postępów. Pomaga zespołowi, gdy trzeba ujednolicić standard tworzenia IPET-ów w szkole.
5) Niepełnosprawność intelektualna i standardy dostępności
- Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w systemie edukacji [PDF] [ORE] [organizacja pomocy]
Materiał porządkuje organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej i kształcenia specjalnego, przydatny do „ram” działania szkoły. Dobrze pasuje jako dokument wspierający procedury i współpracę zespołu.
- Koncepcja i założenia standardu dostępności dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną [PDF] [Nowość 2025] [standardy]
Materiał ukierunkowany na praktyczne dostosowania: jak projektować warunki uczenia się i uczestnictwa uczniów z NI. Dobry jako „nowość/standard” na stronie szkoły i punkt odniesienia dla zespołu.
